Lễ ký kết “Hợp tác truyền thông, triển khai các dự án và nhân lực khoa học công nghệ”

Sáng ngày 6/1, tại Trụ sở Viện Công nghệ VinIT (44A Tràng Thi, Hàng Bông, Hoàn Kiếm, Hà Nội) đã diễn ra Lễ ký kết giữa Viện Công nghệ VinIT và Tạp chí điện tử Nhân lực Nhân tài Việt về “Hợp tác truyền thông, triển khai các dự án và nhân lực khoa học công nghệ”.

Tham dự Lễ ký kết, đại diện Viện công nghệ VinIT (VinIT) có GS.VS Nguyễn Quốc Sỹ – Viện trưởng Viện công nghệ VinIT. Về phía Tạp chí điện tử Nhân lực Nhân tài Việt đại diện có Trung tướng, GS.TS Nguyễn Đình Chiến – Phó Tổng biên tập phụ trách Tạp chí điện tử Nhân lực Nhân tài Việt.

GS.VS Nguyễn Quốc Sỹ – Viện trưởng Viện công nghệ VinIT
Trung tướng, GS.TS Nguyễn Đình Chiến – Phó Tổng biên tập phụ trách Tạp chí điện tử Nhân lực Nhân tài Việt

Trên tinh thần tự nguyện vì sự phát triển chung, hai bên nhất trí cùng phối hợp thực hiện xây dựng kế hoạch, chương trình hợp tác một số nội dung như: Giới thiệu, cung cấp thông tin khoa học công nghệ và phát triển nguồn nhân lực; Tư vấn, thẩm định, phản biện các công trình nghiên cứu, dự án khoa học công nghệ; các chính sách phát triển, thu hút nguồn nhân lực và trọng dụng nhân tài; Sử dụng chung các nguồn lực về mạng lưới đối tác, cơ sở vật chất, cán bộ nhằm thực hiện các dự án khoa học công nghệ; đào tạo, phát triển nguồn nhân lực; Tổ chức hội nghị, hội thảo, triển lãm về các dự án khoa học công nghệ và thu hút, phát triển nguồn nhân lực.

VinIT là Viện Công nghệ đa ngành hoạt động trong nghiên cứu thiết kế, chế tạo, ứng dụng các sản phẩm công nghệ cao cho công nghiệp, nông nghiệp, y tế, y sinh, môi trường…; thực hiện các dịch vụ khoa học công nghệ bao gồm tư vấn, phản biện khoa học, chuyển giao công nghệ, cung cấp dịch vụ hỗ trợ kỹ thuật, tìm thị trường đầu ra cho sản phẩm công nghệ; đào tạo phát triển đội ngũ chuyên gia khoa học kỹ thuật; tổ chức hội nghị, hội thảo chuyên ngành, trao đổi kinh nghiệm và quảng bá các loại hình công nghệ mới; hợp tác với các đơn vị trong và ngoài nước thực hiện các dự án khoa học công nghệ.

Tạp chí điện tử Nhân lực Nhân tài Việt là đơn vị hoạt động trong lĩnh vực truyền thông có nhiệm vụ thông tin về sử dụng nhân lực và trọng dụng nhân tài; giới thiệu các nghiên cứu khoa học, công trình khoa học; tư vấn về phát triển nguồn nhân lực, phát hiện và trọng dụng nhân tài ở Việt Nam; biểu dương những người có công trình nghiên cứu và đóng góp vào sự phát triển của cộng đồng, xã hội; hội thảo về vấn đề xây dựng, đào tạo và sử dụng nguồn nhân lực; cung cấp các hoạt động dịch vụ tư vấn thông tin khoa học phát triển nguồn nhân lực, nhân tài, trong nước và quốc tế.

Hai bên ký kết hợp tác

Tại lễ ký kết, hai bên cam kết sẽ cùng phối hợp thực hiện thật tốt, có trách nhiệm những kế hoạch hợp tác nhằm khai thác các nguồn lực, thu hút nhân tài và phát huy thế mạnh của mỗi bên trong việc thực hiện các mục tiêu phát triển.

Hai bên bắt tay thỏa thuận hợp tác

Việc ký kết thỏa thuận hợp tác có ý nghĩa quan trọng, góp phần củng cố, tăng cường hơn nữa mối quan hệ hữu nghị, tốt đẹp giữa Viện Công nghệ VinIT và Tạp chí điện tử Nhân lực Nhân tài Việt.

Nguồn: nguonluc.com.vn

Viện Công nghệ VinIT và những thành tựu khoa học ứng dụng đa ngành

GDVN- Sáng ngày 06/1, Viện Công nghệ VinIT tổ chức buổi triển lãm thành tựu khoa học công nghệ. Chương trình thu hút sự tham gia của đông đảo các nhà khoa học.

Phát biểu tại chương trình, Giáo sư, Viện sĩ Nguyễn Quốc Sỹ – Viện trưởng Viện Công nghệ VinIT chia sẻ, trải qua 4 năm hoạt động, Viện Công nghệ VinIT mong muốn đưa những thông tin, kết quả nghiên cứu đến với mọi người, cùng chia sẻ với mọi người về những thành tựu khoa học đã đạt được.

Chương trình triển lãm thành tựu khoa học công nghệ tại Viện Công nghệ VinIT. (Ảnh: Nguyên Phương)

Buổi triển lãm cung cấp thêm thông tin về những thành tựu khoa học đến với các doanh nghiệp, nhà đầu tư trong và ngoài nước, từ đó sẽ có sự chung tay, hỗ trợ của Nhà nước và các doanh nghiệp trong việc phát triển và ứng dụng khoa học công nghệ

“Sau một thời gian dài sống và làm việc ở nước ngoài, trở về nước, tôi rất mong muốn đưa lực lượng cán bộ khoa học, năng lực nghiên cứu cũng như những đầu tư cho khoa học công nghệ của nước ngoài về Việt Nam. Để làm được điều đó, tôi mong muốn tổ chức được nhiều buổi triển lãm, hội nghị khoa học, giúp quảng bá, kêu gọi sự hợp tác của các nước.

Trong điều kiện làm việc khó khăn bởi dịch Covid-19 trong hơn 2 năm qua và đứng trước khó khăn bởi biến động của nền kinh tế thế giới, các cán bộ khoa học, các đối tác của Viện Công nghệ VinIT đã cùng nhau làm việc hiệu quả và đạt được nhiều thành tựu ý nghĩa.

Xin được gửi lời cảm ơn đến các các bộ khoa học của Viện Công nghệ VinIT cùng tất cả các đơn vị đối tác đã đồng hành cùng chúng tôi trong thời gian qua. Hi vọng chúng ta sẽ có ngày càng nhiều thành tựu khoa học để đóng góp cho sự phát triển của đất nước Việt Nam”, Giáo sư Sỹ chia sẻ.

Lễ ký kết hợp tác giữa Viện Công nghệ VinIT và Tạp chí điện tử Nhân lực Nhân tài Việt. (Ảnh: Nguyên Phương)

Tại triển lãm đã diễn ra buổi ký kết hợp tác giữa Viện Công nghệ VinIT và Tạp chí điện tử Nhân lực Nhân tài Việt.

Chia sẻ tại triển lãm, Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Đình Chiến – Tổng Biên tập Tạp chí điện tử Nhân lực Nhân tài Việt đánh giá cao những thành tựu khoa học công nghệ của Viện Công nghệ VinIT trong thời gian qua.

Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Đình Chiến chia sẻ tại buổi lễ. (Ảnh: Nguyên Phương)

Giáo sư Chiến kỳ vọng qua buổi triển lãm và ký kết hợp tác, các sản phẩm khoa học và công nghệ sẽ được mọi người quan tâm, ứng dụng vào thực tiễn; Viện Công nghệ VinIT sẽ ngày càng phát triển với nhiều sáng chế khoa học công nghệ.

Trong khuôn khổ chương trình, Giáo sư Nguyễn Quốc Sỹ đã giới thiệu những công nghệ chính của Viện Công nghệ VinIT trong thời gian qua.

Giáo sư Nguyễn Quốc Sỹ giới thiệu những công nghệ chính của Viện Công nghệ VinIT. (Ảnh: Nguyên Phương)

Cụ thể có Hệ thống Plasma cho y sinh với: Hệ thống buồng hấp plasma cho khử khuẩn và điều trị các bệnh đường hô hấp – PlasDIF-S; Hệ thống tủ cấy, ủ và hấp vi sinh PlaSter-G1; Hệ thống plasma khử khuẩn di động – PlasGun-G1 & PlasGun-G2; Hệ thống khử khuẩn không khí – PlasAir-D1; Thiết bị thở khí ion – PlasMask-G1; Thiết bị điều trị vết thương trong y tế và thẩm mỹ PlasMed-S và PlaserMed; Thiết bị điều trị vết thương diện rộng – PlasMed-L; Thiết bị plasma nội soi và nha khoa – PlasMed-D.

Hệ thống Plasma cho môi trường gồm: Công nghệ xử lý nước thải – PlasCoag và Hệ thống tạo nước ion kiềm giàu hydrogen – AlkaQua.

Hệ thống Plasma cho công nghiệp có: Hệ thống Plasma xử lý bề mặt cho công nghiệp điện tử, in ấn, phun phủ, tạo màng, chất kết dính – PlaSurface.

Hệ thống Plasma cho nông nghiệp có: Hệ thống buồng hấp plasma xử lý, bảo quản nông sản thực phẩm – PlasFarm–S; Dây chuyền xử lý, bảo quản nông sản thực phẩm công nghệ plasma – PlasFarm–L; Hệ thống tạo nước hoạt hóa plasma phóng điện rào cản điện môi – PlasAQua-D1 và phóng điện hào quang PlasAQua-E1; Hệ thống tạo nước hoạt hóa plasma phóng điện hào quang PlasAQua-A1; Hệ thống phóng điện hồ quang trượt GAD tạo nước hoạt hóa plasma PlasAQua-G1.

Bên cạnh đó, Giáo sư Nguyễn Quốc Sỹ cũng giới thiệu đến triển lãm các dự án Plasma nhiệt của Viện Công nghệ VinIT.

Viện trưởng Viện Công nghệ VinIT cũng chia sẻ kỳ vọng, khát khao và những nỗ lực, các kế hoạch trong tương lai để các công nghệ được ứng dụng vào thực tiễn, giải quyết các bài toán về môi trường, kinh tế, đưa đất nước phát triển đi lên.

Giáo sư Hà Tôn Vinh đánh giá cao về những thành tựu khoa học mà Viện Công nghệ VinIT đã đạt được. (Ảnh: Nguyên Phương)

Chia sẻ tại buổi triển lãm, Giáo sư Hà Tôn Vinh – Giám đốc Chương trình đào tạo lãnh đạo Đại học California Miramar University, Hoa Kỳ đã khẳng định vai trò quan trọng của khoa học công nghệ trong phát triển kinh tế – xã hội đất nước.

Giáo sư Hà Tôn Vinh đánh giá cao về những thành tựu khoa học mà Viện Công nghệ VinIT đã đạt được, đặc biệt những sáng chế ứng dụng công nghệ Plasma lạnh trong bảo quản nông sản.

Giáo sư Vinh khẳng định: “Việt Nam là một đất nước đi lên từ nông nghiệp, chúng ta cần trọng dụng người tài, ứng dụng mạnh mẽ hơn khoa học công nghệ vào ngành nông nghiệp để phát triển vươn lên”.

Chương trình đã mang đến cho các nhà khoa học, các chuyên gia có nhiều thông tin hữu ích về công nghệ Plasma và ứng dụng của công nghệ Plasma trong nhiều lĩnh vực của đời sống.

Đặc biệt, các đại biểu đã có buổi tham quan, tìm hiểu về các sản phẩm công nghệ của Viện Công nghệ VinIT.

Một số hình ảnh các chuyên gia tham quan, tìm hiểu các sản phẩm công nghệ của Viện Công nghệ VinIT:

Nguồn: giaoduc.net.vn

THƯ MỜI THAM DỰ TRIỂN LÃM THÀNH TỰU KHOA HỌC CÔNG NGHỆ 06.01.2023

Viện Công nghệ VinIT trân trọng kính mời Quý Ông/Bà tham dự “Triển lãm thành tựu Khoa học Công Nghệ” do Viện Công nghệ VinIT tổ chức vào 09h00 ngày 06.01.2023 tại 44A Tràng Thi, Hàng Bông, Hoàn Kiếm, Hà Nội, Việt Nam.

Để biết thêm thông tin về hội thảo và đăng ký tham dự, vui lòng liên hệ Ông Nguyễn Thái Quốc Huy – DT: 0906908645; Email: huynguyenVinIT@gmail.com.

Trân trọng cảm ơn.

GS.VS Nguyễn Quốc Sỹ – người đi đầu trong công nghệ plasma ở Việt Nam

Giáo sư, viện sĩ Nguyễn Quốc Sỹ sinh năm 1967 tại Hà Nội, từng được vinh danh là Viện sĩ Thông tấn năm 2012. Ông là Viện sĩ chính thức Viện Hàn lâm Khoa học điện Liên bang Nga từ năm 2015 và Viện Hàn lâm Quốc tế về Nghiên cứu hệ thống từ năm 2012.

Là chuyên gia đầu ngành của Liên bang Nga và thế giới về Vật lý và Công nghệ Plasma, Giáo sư Nguyễn Quốc Sỹ thường xuyên tham gia các hội nghị, hội thảo quốc tế về chuyên đề vật lý, công nghệ và ứng dụng Plasma. Năm 2012, Giáo sư Nguyễn Quốc Sỹ đoạt giải nhất cuộc thi các công trình khoa học của Đại học Nghiên cứu Tổng hợp Kỹ thuật Quốc gia Irkutsk ( Liên bang Nga).

Theo Tạp chí Điện tử Nhân Tài Nhân lực Việt

Tuần Việt Nam – LẼ NÀO NGÀNH Y TẾ ĐANG “CẦM VÀNG MÀ ĐỂ VÀNG RƠI”? 

Thú thật, tôi cũng hơi bất ngờ khi vừa mới đây hay tin rằng công trình khoa học “Hệ thống buồng hấp plasma PlasDif-S cho khử khuẩn và diệt virus chống đại dịch Covid-19” của GS, TSKH Nguyễn Quốc Sỹ, Viện trưởng Viện Công nghệ VinIT đã chế tạo ra từ tháng 4/2020, có chức năng khử khuẩn bề mặt, diệt virus trực tiếp trên người để chống lây nhiễm chéo và và điều trị các bệnh đường hô hấp, tiêu diệt virus Sars-CoV-2 nhưng không biết làm cách nào có thể được Bộ Y tế xem xét, thẩm định sớm. Nhất là vừa qua, ngày 4/9/2021, công trình lại được nâng cấp với nhiều tính năng kỹ thuật hoàn thiện và sẵn sàng đưa vào sử dụng đại trà, góp phần đẩy lùi đại dịch Covid-19.

Thế nhưng thật đáng tiếc, hơn một năm vừa qua, họ không được bất cứ một cơ quan nào từ Bộ Y tế đến Bộ Khoa học và Công nghệ… để mắt và quan tâm hỗ trợ để họ có thể đi đến thành công như hôm nay một cách nhanh hơn khi mà tất cả xã hội chúng ta, ai cũng xem việc chống dịch như chống giặc. Thế nhưng…

+ Từ câu chuyện dùng binh chủng hoá học khử khuẩn không giống thế giới, Bộ Y tế bất ngờ thông báo dừng phun …

Khi tôi thấy hiện tượng những chiếc xe đặc chủng của Trung đoàn Hoá học thuộc Bộ tư lệnh Thủ đô phun khử khuẩn tại các bệnh viện như Bạch Mai, bệnh viện Nội tiết Trung ương cơ sở 2, v.v… thì cũng có thắc mắc rằng tại sao không thấy thế giới họ làm như chúng ta? Thế nhưng vì kiến thức về hoá học và y tế của tôi còn hạn chế nên cũng không biết sâu để có thể lý giải chuyện đúng sai.

Khi thấy thế giới họ khuyến cáo việc này và báo chí trong nước dịch ra cho rằng rất không nên dùng hoá chất như vậy để khử khuẩn vì nó là con dao hai lưỡi. Tôi đem chuyện này đi hỏi Tiến sĩ Vật lý Nguyễn Văn Khải, người được người dân Việt Nam quý mến và đã quen gọi cả chục năm qua bằng cái tên “Ông già Ozone” rất thân thiết.

Tiến sĩ Khải cười phá ra rồi nói, cậu mà cũng không hiểu vì sao à? Vì cái chất (cloramin B) nó chất độc hại. Thứ này mà dính vào da thì dễ sinh bệnh ngoài da. Như vậy, nếu như có khử được virus Sars-CoV-2 thì rất tốn kém và cũng rất độc cho môi trường và con người.

Tôi hỏi ông, vậy không lẽ Bộ Y tế và Binh chủng Hoá học Quân đội không biết mặt trái của nó hay sao mà còn dùng? 

Ông nghe tôi thắc mắc thì ông thêm một lần cười rõ lớn và nói: Họ phun như cậu thấy là phun hình thức đó thôi. Tức là họ biết độc nên pha rất loãng, không độc lắm. Mà đã thế thì lợi đủ đường. Lợi gì thì cậu tự tìm hiểu.

Tôi vẫn không tin lắm vì không lẽ việc như vậy mà Bộ Y tế không biết.

Thế nhưng về ngẫm lại thì có lẽ thế thật khi người nhận xét điều này từng sản xuất nước Anolyte KT. Nó có 9 loại i on trong đó có Ozone. Song dân chỉ quen gọi ông là “ông già Ozone”. Ông đã bán cho nông dân miền núi phía Bắc để chữa bệnh lở mồm long móng cho trâu, bò, lợn giá rẻ như bèo mà tôi rất kính nể từ gần 20 năm qua cho đến tận bây giờ. Năm 2006, tại Hội trường Quốc hội, đương kim Bộ trưởng Nông nghiệp và PTNT Cao Đức Phát đã đánh giá rất cao chuyện này bằng một câu: Cám ơn tiến sĩ Nguyễn Văn Khải đã cứu giúp nông dân 37.000 con bò và lợn khỏi bệnh lở mồm long móng.

Nước Anolyte KT mà ông sản xuất ra đó, cả chục năm nay, nó lại được nhiều cơ sở “trồng cây lấy trái” dùng. Nó cũng đã được ông cho không hề lấy tiền. Dân đã dùng để nhúng trái cây khử khuẩn. Nó giúp chống được nấm mốc cho trái cây. Nhờ vậy mà được lưu giữ, lâu hỏng hơn gấp nhiều lần (quả cam thêm 3 tháng; thanh long thêm 1,5 tháng; riêng bưởi được thêm 6 tháng …) Thứ nước đơn giản đó đã giúp cho người nông dân rất lớn trong duy trì sức sản xuất (trâu bò không chết vì dịch) và sau thu hoạch. Ông Hoàng Văn Năm, nguyên Cục trưởng Cục Thú y Bộ Nông nghiệp &PTNT từng nhận xét rằng “đây là cái phao của nông dân”…

Tôi được tiến sĩ Khải cho biết, từ năm 2004 các chuyên gia y học ở 28 viện và bệnh viện đã nghiên cứu, cung cấp kết quả cho Viện Hàn lâm KH&CN VN: diệt hết các loại virus, vi khuẩn nấm mốc, bào tử như H5N1, EV71, lở mồm long móng, tai xanh, ỉa chảy Châu Phi. Bộ Y tế đã có hợp đồng khử trùng trong các bệnh viện với tổng số hơn 500 máy.

Chính những ví dụ trên đã khiến tôi tin việc ông nhận xét về cách khử khuẩn virus Sars-CoV-2 bằng lực lượng hoá học quân đội là chưa khoa học. Sau nay chính Bộ Y tế đã có thông báo các địa phương không được dùng hoá chất nói trên để phun nữa, đặc biệt là phun vào người đi đường…

Có lẽ trước các thông tin của thế giới về việc này khiến Bộ Y tế phải nhìn lại dù hơi muộn?  Tiến sĩ Nguyễn Văn Khải vẫn ấp ủ mong muốn được các cơ quan nghiên cứu khoa học tiến hành nghiên cứu và thí nghiệm việc dùng nước Anolyte KT cho bệnh nhân nhiễm virus Sars-CoV-2 làm nước xúc họng bởi theo ông nó cũng là nước khử khuẩn rất hiệu quả như ông đã chữa khỏi bệnh cho gia súc. Về mặt nào đó thì nó rất an toàn, không hề lo ngại bởi nó không hề độc hại và cực kỳ rẻ tiền. Tôi mong rằng việc này chúng ta cũng nên tìm hiểu thêm trước khi có kết luận.

+ … đến việc Bộ Y tế ngỡ “có vàng mà để vàng rơi”…

Tôi đã từng viết vào năm ngoái khi Viện Công nghệ VinIT đóng điện thành công hệ thống buồng khử khuẩn chống lây nhiễm chéo, một thành công bước đầu của hành trình gian nan nhưng thật vẻ vang. Nó vẻ vang bởi một lẽ chính các nhà khoa học Việt Nam hôm nay đã về đích trong chặng đua trước một số quốc gia vốn quá nổi tiếng về công nghệ plasma trên thế giới như Mỹ, Đức, Nga, v.v. Vào đầu năm 2020, khi vừa bùng phát dịch bệnh, họ cùng bắt đầu hành trình tìm kiếm giải pháp sử dụng plasma lạnh để tiêu diệt Sars-CoV-2 vào một thời điểm như nhóm các nhà khoa học của VinIT chúng ta, thế nhưng Việt Nam ta lại là nước về đích sớm nhất, cụ thể là giữa tháng 2/2020 VinIT mới bắt đầu khởi động dự án, thì 17h30 ngày 20/4/2020, tức là chỉ sau 2,5 tháng đã chế tạo thành công buồng khử khuẩn này, thật là tốc độ phi mã. Trong khi gần 2 năm nay, các nhà khoa học tại các nước công nghiệp phát triển mới xong giai đoạn thí nghiệm để rút ra được kết luận là plasma lạnh có thể khử trùng hiệu quả và nhanh chóng các bề mặt bị nhiễm vi rút SARS-CoV-2, bắt đầu nghiên cứu theo hướng này và hy vọng sau năm 2023 họ sẽ thu được kết quả mong muốn, có được thiết bị thương mại hóa. Vậy thành công của VinIT thật tự hào quá đi chứ.

Thế nhưng thật buồn khi biết rằng, ngay chính mảnh đất quê hương của mình, những người có trách nhiệm chăm sóc sức khỏe, đang chống giặc trong đại dịch Covid-19 lại tỏ ra hờ hững là sao với một nhà khoa học hàng đầu về công nghệ plasma như GS. TSKH, Viện sĩ Nguyễn Quốc Sỹ, người từng có hơn 30 năm học tập và làm việc tại Liên bang Nga để rồi trước khi trở về tổ quốc, anh từng giữ chức Chủ nhiệm Khoa năng lượng Plasma thuộc Đại học Năng lượng Moskva (MPEI) và trước đó đã được phong hàm Viện sĩ ….

Tôi có liên lạc với tiến sĩ Nguyễn Nghĩa, ông hiện là Thư ký Hội đồng khoa học VinIT để tìm hiểu kĩ hơn những gì hơn năm qua đơn vị này tiến hành nghiên cứu để đi đến thành công như tôi vừa nêu.

Tôi được biết, ông là người đặc biệt quý trọng và cảm phục GS Nguyễn Quốc Sỹ. Ông kể rằng, khi ông tốt nghiệp ĐH bên Liên Xô cũ thì cũng là năm cậu bé Nguyễn Quốc Sỹ ra đời (1967).

Ấy vậy mà tiến sĩ Nguyễn Nghĩa, mặc dù biết nhiều nhà khoa học ở Việt Nam, nhưng ông dành tình cảm đặc biệt khi nói về GS Nguyễn Quốc Sỹ, vẫn có cái nhìn đầy cảm phục về một tài năng hiếm có như GS Nguyễn Quốc Sỹ hôm nay. Ông trải lòng tâm sự với tôi rằng, “Tôi làm việc với anh Sỹ đã hơn 3 năm nay mới thấy anh Sỹ giỏi thật sự. Giới khoa học Nga rất nể và kính trọng anh Sỹ, nhà khoa học được phong hàm giáo sư trẻ nhất nước Nga.

Đến nay, tôi mới thấy thật sự VinIT làm được nhiều công nghệ, mà làm rất nhanh, gấp vài lần mấy tổ chức khoa học nước ngoài vốn được xem là mạnh nhất trong nghiên cứu plasma. Chỉ trong gần 2 năm qua, VinIT đã có bước tiến nhảy vọt, thay đổi về chất và cũng là nhờ thành công trong việc chế tạo buồng khử khuẩn vào tháng 4/2020. Tôi có thể khẳng định luôn với anh, tại Việt Nam, ta không có cơ sở chính quy nào đủ kiến thức đào tạo về plasma. Nước ta chỉ có vài người học ở nước ngoài về lĩnh vực này, nhưng trình độ hiểu biết còn chưa sâu, có nhiều hạn chế.

Anh Sỹ giảng dạy vật lý bên Nga trên 30 năm, đồng thời lại là Trưởng phòng thí nghiệm công nghệ plasma, nên vừa có kiến thức uyên thâm về vật lý plasma, vừa có bề dày kinh nghiệm chỉ đạo thực tế, lại thêm sự nhạy bén, cảm giác về công nghệ nữa, từng trải và dày dạn trong các chiến dịch thực hiện các công trình nghiên cứu khoa học tầm cỡ quốc tế. Đó là một nhà khoa học có uy tín không chỉ tại Liên bang Nga mà cả trên thế giới, tức là kể cả trong giới khoa học phương Tây, trong số hàng chục giấy mời dự hội nghị/hội thảo quốc tế hàng tháng trong nhiều lĩnh vực vật lý, lượng tử, vật liệu mới, năng lượng mới, vật liệu nano, laser, y sinh học, v.v. có đến gần nửa số giấy mời anh Sỹ là chủ tịch hội thảo. Thật là ấn tượng thấy hình ảnh chính bản thân GS Rogalev Nicolay Dmitrievich, hiệu trưởng Đại học Năng lượng quốc gia Moskva (MPEI) đã kính trọng GS Nguyễn Quốc Sỹ như thế nào khi sang thăm VinIT vào năm 2018, rất trân trọng và cám ơn anh Sỹ về những đóng góp của anh Sỹ cho MPEI, đặc biệt đã xây dựng cho MPEI phòng thí nghiệm plasma mạnh nổi tiếng tại Nga và có uy tín cao trong giới khoa học quốc tế. MPEI là trường Đại học hàng đầu của Liên Xô cũ, nay là Nga, đã có công đào tạo hàng trăm chuyên gia cho Việt Nam. Rồi bạn bè Nga của anh Sỹ học với nhau từ năm thứ nhất tại Đại học Bách khoa Saint Petersburg, nay là doanh nhân thành đạt khi sang thăm Việt Nam cũng không quên nói câu chúc mừng anh Sỹ là nhà khoa học trẻ nhất nước Nga được phong hàm giáo sư (năm 2003 khi mới 36 tuổi).

Tôi nhớ như in trong đầu, vào năm 2017, khi bắt đầu làm việc với anh Sỹ, tôi nói với anh Sỹ là trong sự nghiệp khoa học, tôi đã tìm được minh chủ, và sẽ đi cùng anh Sỹ trong những năm tháng sau này, với tinh thần của những người cùng đi câu cá, có nghĩa là sẽ cùng nhau vượt qua mọi khó khăn, trở ngại, bao giờ câu được cá thì sẽ chia nhau sau, và tôi tin chắc ngày đó sẽ đến. Còn anh Sỹ thì nói với tôi là rất cám ơn tôi đã cộng tác và sự gặp nhau này cũng là cơ duyên lớn đối với anh Sỹ. Đến nay, gần 4 năm làm việc ở VinIT cùng anh Sỹ với vai trò Thư ký hội đồng khoa học nên tôi biết nhiều việc, có tương đối nhiều thông tin, dữ liệu để xem xét và đánh giá mọi việc. Tôi đã từng nói với mọi người, mặc dù tôi đã nghỉ hưu, nhưng hình như bây giờ tôi mới bắt đầu làm việc. Tôi thấy rất hứng thú với công nghệ plasma, và mỗi ngày đều khám phá, tìm ra những điều mới lạ trong thế giới plasma lạnh mới nổi và non trẻ này. Sau 2,5 năm hoạt động, VinIT đang lột xác và nhanh chóng trưởng thành trở thành một Viện Công nghệ bắt đầu có uy tín trên cơ sở kho kiến thức tài sản trí tuệ, tài sản vô hình của mình rất giá trị với 23 đơn đăng ký sáng chế đã được chấp nhận. Đúng là sự kỳ diệu, có thể là câu chuyện cổ tích “Thánh Gióng” trong khoa học đang xảy ra với “cậu bé VinIT” vào thời điểm chưa đủ 3 năm hoạt động thật sự, giống như sự huyền diệu của plasma lạnh đang tạo ra những thành công tuyệt vời sau các “màn trình diễn” của GS Nguyễn Quốc Sỹ. Thật vậy, Viện Công nghệ VinIT đã trở thành “Lò luyện võ plasma” với người thầy có “võ nghệ” vật lý plasma cao cường, và nguồn gốc của mọi ý tưởng, mọi thành công của VinIT đều bắt nguồn từ GS Nguyễn Quốc Sỹ. Anh Sỹ có khát vọng cháy bỏng muốn tạo ra những công nghệ dân sinh phục vụ cho đất nước, với tình yêu Tổ quốc mãnh liệt, luôn luôn là con người của công việc, người bạn và đồng nghiệp tin cậy.

Thật buồn tại Việt Nam, mặc dù sản phẩm buồng khử khuẩn đã được thử nghiệm diệt khuẩn rất tốt và an toàn, nhưng vẫn rất khó được cấp phép, không thể vượt qua được những rào cản cứng nhắc, thiếu thực tế. Nếu coi vắc xin là “Tấm khiên” phòng chống dịch Covid-19, bảo vệ cộng đồng, thì hệ thống buồng hấp plasma khử khuẩn này chính là “Đao kiếm” hỗ trợ phòng chống dịch, trợ thủ đắc lực bổ sung nhiều biện pháp hữu hiệu khác như khử khuẩn bề mặt toàn thân người, điều trị hội chứng suy hô hấp cấp tính (COVID-19, MERS và SARS). Hơn nữa, sản phẩm này của VinIT là sản phẩm lại chưa hề có trên thế giới. Liên quan đến sử dụng plasma lạnh để diệt khuẩn, virus Covid-19 thì VinIT đi trước các nước phát triển vài năm. Phía bên Nga hiện họ cũng đang theo dõi công trình này rất sát sao. Vừa rồi họ đã liên lạc, ngỏ ý mong muốn sang Việt Nam tìm hiểu thêm để về áp dụng dù họ cũng đang làm các thí nghiệm.

Ở Việt Nam ta thì không có đủ các thiết bị đo lường chẩn đoán plasma như Mỹ, Đức, Nga. Chỉ có thể thử nghiệm y sinh thôi.

Bộ Y tế thì không có chuyên gia nên họ cũng không hiểu công nghệ plasma lạnh. Vì thế nên rất khó qua cửa ải Bộ Y tế. Tài liệu và thực tế sử dụng thiết bị plasma cho y sinh trên thế giới đã chứng minh rằng công nghệ này rất lành tính và an toàn, không chỉ diệt khuẩn trên bề mặt, chữa lành vết thương, mà còn dùng trong điều trị răng miệng, viêm niêm mạc, loét giác mạc…

Anh Sỹ là nhà khoa học lớn trong lĩnh vực plasma. Anh ấy hiểu rất rõ những ưu điểm tuyệt vời này.

Còn chúng tôi cũng hàng ngày va chạm với tia plasma nên rất hiểu bản chất vấn đề. Bây giờ, trong tuần lễ thử nghiệm lâm sàng, hàng ngày anh Sỹ đều ngồi đọc sách trong buồng khử khuẩn này vài lần, mỗi lần thí nghiệm theo các mức 5-15 phút và theo dõi các chỉ số sức khỏe, đóng vai trò như là “con chuột bạch trong thí nghiệm”. Giữa lúc gay go khi đại dịch Covid-19 bùng phát, số ca bệnh nặng vẫn nhiều và tỷ lệ tử vọng ở Việt Nam lên tới 2,5%. Nó cao hơn mức trung bình của thế giới. Vậy giải pháp nào hợp lý cho phép sử dụng buồng khử khuẩn này, cần phải tìm hiểu thấu đáo, cân nhắc tìm ra giải pháp hợp lý để có được lời giải thỏa đáng. Mỹ, Đức còn chưa làm được thiết bị này, thế mà VinIT đã vượt họ vài năm, hơn nữa kết quả thử nghiệm lâm sàng, trong đó có thử nghiệm trên toàn thân người anh Sỹ, cho thấy là rất an toàn không có gì phải lo ngại, thì rõ ràng chúng ta cũng nên xem nó như một phát kiến rất hữu ích và khả thi do các nhà khoa học Việt Nam sáng chế, đi trước cả các nước tiên tiến. Trước tình hình dịch bệnh hết sức căng thẳng như hiện nay, nếu biết được những thông tin về tính hữu ích, hiệu quả khử trùng và độ an toàn của thiết bị plasma này, chắc chắn sẽ có nhiều chủ doanh nghiệp sẽ có những quyết định thông minh và thực tế để có được thiết bị này nhằm mục đích bảo vệ sức khỏe đội ngũ nhân viên của mình, thực hiện “mục tiêu kép”vừa chống dịch, vừa phát triển kinh tế.

Hệ thống buồng hấp plasma đóng vai trò như là thiết bị hỗ trợ điều trị nhiễm Covid-19, được sử dụng cùng với các phương tiện khác như thuốc, máy thở, thiết bị y tế khác. Tôi nghe tiến sĩ Nguyễn Nghĩa phân tích mà thấy vừa vui, vừa tự hào song lại buồn cho đất nước, không một bộ ngành nào đến tìm hiểu, hỏi thăm chứ chưa nói đến chuyện hỗ trợ họ về tài chính bởi họ không phải là đơn vị của nhà nước thì cũng dễ hiểu.

GS Viện sĩ, TSKH Nguyễn Quốc Sỹ sinh ngày 20/2/1967 tại Hà Nội. Quê quán tại làng Hành Thiện, xã Xuân Hồng, huyện Xuân Trường, tỉnh Nam Định. GS Nguyễn Quốc Sỹ là chuyên gia đầu ngành của Liên bang Nga và thế giới về Vật lý và Công nghệ Plasma, Giáo sư Đại học Năng lượng Quốc gia Moskva (MPEI), Viện sĩ Viện Hàn lâm Khoa học điện Liên bang Nga từ năm 2015, Chủ tịch, Viện trưởng Viện Công nghệ VinIT. Ông thành lập Viện VinIT (thuộc Liên hiệp Các hội KHKT Việt Nam) năm 2016 và trở về nước năm 2018.

Tôi có hỏi kỹ hơn thì được GS Nguyễn Quốc Sỹ cho biết về hiệu quả của hệ thống PlasDif-S. Theo GS, nó có thể sử dụng trong các trường hợp sau.

Thứ nhất, có thể sử dụng trong các khu điều trị

Hệ thống PlasDif-S đóng vai trò như là thiết bị hỗ trợ điều trị nhiễm Covid-19, được sử dụng cùng với các phương tiện khác như thuốc, máy thở, thiết bị y tế khác. Khi điều trị nhiễm Covid-19, cho bệnh nhân ngồi trong thiết bị, hít tia khí ion từ các nguồn plasma qua mũi, hoặc hầu họng trong 1 – 3 ngày hoặc nhiều hơn, mỗi ngày 2 – 5 lần, mỗi lần 40 – 120 giây tùy theo tình trạng nặng nhẹ trong các giai đoạn khác nhau. Tần suất trên có thể tăng giảm tùy theo thể trạng, sao cho đạt được hiệu quả chung của tập thể các bệnh nhân tại cơ sở điều tri và đạt mục đích làm giảm tải lượng virus Covid-19 trên đường hô hấp vào phổi. Hiệu quả điều trị được đánh giá qua mức độ thuyên giảm của các triệu chứng nêu trên, thường biều hiện rõ nét ngay trong giảm chứng mất khứu giác, chứng mất vị giác, ho khan, khó thở, v.v. ngay từ những ngày đầu tiên.

Thứ hai, sử dụng trong các khu cách ly, cửa khẩu, v. v.

Khử trùng bề mặt toàn thân người trong 1 – 3 phút nhằm tiêu diệt 100% vi khuẩn, vi rút Covid-19 trên người trước khi đi vào phòng cách ly hoặc nhập cảnh vào địa điểm.

Thứ ba, sử dụng để khử trùng vật phẩm y tế, vật dụng sinh hoạt thông thường

Hệ thống PlasDif-S có thể khử trùng bề mặt trong vòng 2 – 5 phút đối với bất kỳ vật phẩm, vật dụng nào như dụng cụ y tế, quần áo bảo vệ, đồ vật thông dụng như ga, chăn, gối, đệm, xe đẩy bệnh nhân, tủ, ghế, v.v. trong bệnh viện; thậm chí cả điện thoại di động, thiết bị điện tử, tiền giấy, vật liệu dễ bị tổn thương khi tiếp xúc với nhiệt, hóa chất, v.v.

Hệ thống buồng hấp plasma cho khử khuẩn, diệt virus và điều trị các bệnh đường hô hấp PlasDif-S có khả năng khử khuẩn bề mặt sâu đạt hiệu quả khử khuẩn ở cấp độ trên 6log10, hàng triệu đơn vị khuẩn CFU/ml chỉ còn lại 01 đơn vị khuẩn sau thời gian xử lý 40 – 120 giây.

So với các phương pháp khử khuẩn thông thường khác, công nghệ CAP, theo GS Nguyễn Quốc Sỹ, nó có các ưu điểm sau:

1. Cho phép giải quyết nhiệm vụ quan trọng khử khuẩn và diệt virus diện rộng trên người, trang thiết bị. So với các thiết bị dành cho điều trị vết thương mãn tính được chuyển sang sử dụng trong điều trị thử nghiệm các bệnh nhân nhiễm Covid-19 tại Đức và Iran, thì những thiết bị sử dụng công nghệ CAP do VinIT mới chế tạo ra là những thiết bị chuyên dụng, nên có khả năng tạo ra dòng plasma có mật độ ion cao, thể tích lớn, gấp hàng trăm lần, do đó có thể nhanh chóng khử khuẩn, diệt virus như Covid-19 trong 40 – 120 giây, khí ion trong plasma có thể thâm nhập qua mũi, miệng, hầu họng để giảm thiểu lượng virus trên đường hô hấp, hỗ trợ tiêu diệt virus Covid-19 và có hiệu quả điều trị vượt trội.

2. Điều trị các bệnh đường hô hấp, có tác dụng giảm đờm, thông đường hô hấp, tiêu diệt và giảm đáng kể các vi khuẩn, virus gây viêm nhiễm đường hô hấp như Streptococcus, Mycoplasma, Staphylococcus, Haemophilus, Legionella, các khuẩn lao, các virus SARS-COV-2, sâu trong các mao mạch, phế nang phổi và hệ thống hô hấp, làm trẻ hóa mao mạch, tăng lượng oxy lên các mao mạch phổi, giảm nám phổi của những người nghiện thuốc, giảm thành phần và độc tính các hóa chất tồn dư trong phổi v.v.

3. An toàn tuyệt đối cho người và trang thiết bị, không dùng hóa chất, không phóng xạ, trường điện từ và tia UV ở ngưỡng cho phép, không gây ô nhiễm thứ cấp, thân thiện với môi trường, có thể nói đây là phương pháp khử khuẩn “khô” và “lành tính”. Những thiết bị này hoàn toàn an toàn với người, vì các ion, các hạt, các loài phản ứng trong tia plasma có năng lượng rất thấp < 1 eV, cũng tương tự, tia UV trong plasma cũng rất yếu, không có khả năng tác động lên các bộ phận con người. Điều này có thể thấy rõ trong việc ứng dụng CAP này rất an toàn ở nhiều nước phát triển đã nêu trên trong điều trị khoang miệng, nha chu, răng miệng, tai mũi họng, loét giác mạc và bắt đầu mở rộng sang điều trị ung thư có chọn lọc kết hợp với các phương pháp hóa trị, xạ trị, phẫu thuật hiện hữu;

4. Tiêu tốn ít năng lượng, hoạt động ở áp suất khí quyển và nhiệt độ thường, tuổi thọ thiết bị cao, dễ dàng sử dụng và bảo trì.

Ngoài ra, GS Nguyễn Quốc Sỹ còn cho biết thông tin “hot” nhất là:

Với số lượng bệnh nhân COVID-19 ngày càng tăng, liệu pháp plasma đã cho kết quả khả quan trong điều trị coronavirus. Điều trị bằng plasma lạnh cũng đang được chào hàng như một phương thuốc hiệu quả chống lại đại dịch COVID-19 đang diễn ra. Nhu cầu về liệu pháp plasma ngày càng tăng do khả năng sử dụng nó trong điều trị coronavirus. Hoa Kỳ, Trung Quốc, Thổ Nhĩ Kỳ, Tây Ban Nha và Vương quốc Anh là một số quốc gia cũng đang xem xét liệu pháp plasma để giải quyết dễ dàng hơn cuộc khủng hoảng COVID-19 trên toàn thế giới. Vì vậy, không có lý do gì để nghi ngờ việc “Hệ thống buồng hấp plasma” là công cụ hỗ trợ hữu hiệu trong việc kiểm soát, ngăn ngừa nhiễm virus và điều trị các bệnh nhiễm virus liên quan, trong đó có việc điều trị các bệnh nhân nhiễm Covid-19. Hơn nữa, về lâu dài Hệ thống này còn có thể sử dụng cho các khu cách ly, bệnh viện, cửa khẩu, các đơn vị nhà máy, xí nghiệp, giúp dập các loại dịch, chống lây nhiễm chéo ra cộng đồng. Tiếc rằng, Bộ Y tế ngỡ “đã có vàng mà để vàng rơi” thì thật buồn, nhất là lúc này, khi dịch bệnh vẫn chưa thật giảm theo chiều đi xuống một cách tích cực. Tôi mong rằng câu chuyện buồn này sớm đến với các vị lãnh đạo ở tầm cao hơn cấp bộ, ngành để sớm cho tìm hiểu và thẩm định kẻo lại như câu chuyện vaccine Nanocovax, chúng chưa được cấp phép để sản xuất nhưng đã có nước ký thỏa thuận với đơn vị chủ trì nghiên cứu để sản xuất bán ra quốc tế ngoài thị trường Việt Nam.

Quốc Phong

Tọa đàm trực tuyến “Công nghệ xử lý rác – Lựa chọn nào phù hợp”

Việt Nam nằm trong số 20 quốc gia có lượng rác thải lớn nhất và cao hơn mức trung bình của thế giới. Tính cuối năm 2021, trung bình mỗi năm có khoảng 1,8 triệu tấn rác thải sinh hoạt được thải ra môi trường. Con số này ngày càng phình to và gây ra những hậu quả vô cùng nghiêm trọng không chỉ ở môi trường mà còn là sức khỏe của người dân. Rác thải sinh hoạt gia tăng có thể trở thành vấn đề “khủng  hoảng” môi trường, môi sinh và đang là vấn đề gây đau đầu các nhà quản lý, đặc biệt là ở các đô thị lớn. Vậy đâu là giải pháp hiệu quả để xử lý rác thải.

Đang diễn ra Tọa đàm trực tuyến “Công nghệ xử lý rác - Lựa chọn nào phù hợp”

Các đại biểu chụp ảnh lưu niệm tại buổi tọa đàm

Quốc hội cũng đã ban hành 2 nghị quyết gồm Nghị quyết số 32/2021/QH15 về kế hoạch phát triển kinh tế – xã hội năm 2022 và Nghị quyết số 16/2021/QH15 về Kế hoạch phát triển kinh tế – xã hội 5 năm 2021-2025, đều đặt mục tiêu về tỷ lệ thu gom và xử lý chất thải rắn sinh hoạt đô thị bảo đảm tiêu chuẩn, quy chuẩn đạt 89-90%, tỷ lệ cơ sở gây ô nhiễm môi trường nghiêm trọng được xử lý đạt 100%.

Cùng với đó, để thực hiện các cam kết của Việt Nam tại Hội nghị lần thứ 26 Các bên tham gia Công ước khung của Liên Hợp Quốc về biến đổi khí hậu (COP26), cần phát triển các công nghệ xử lý chất thải rắn mới, thân thiện môi trường và giảm thải khí nhà kính.

Với chủ đề “Công nghệ xử lý rác – Lựa chọn nào phù hợp”, Tọa đàm do Báo Đại biểu Nhân dân tổ chức nhằm trao đổi, ghi nhận ý kiến của đại biểu Quốc hội, chuyên gia, nhà quản lý, doanh nghiệp, cử tri xung quanh vấn đề này; tạo điều kiện cho các tỉnh, thành, doanh nghiệp tiếp cận và quyết định lựa chọn công nghệ phù hợp để xử lý vấn đề bức xúc hiện nay; góp phần xây dựng nền kinh tế xanh, phát triển bền vững.

Đang diễn ra Tọa đàm trực tuyến “Công nghệ xử lý rác - Lựa chọn nào phù hợp”
Quang cảnh tọa đàm

Thực trạng các phương pháp xử lý rác thải sinh hoạt đô thị

Nhà báo Nguyễn Quốc Thắng: Cùng với mức sống của nhân dân ngày càng nâng cao, công cuộc công nghiệp hoá phát triển mạnh, thì rác thải sinh hoạt, rác thải công nghiệp ngày càng nhiều, với những thành phần phức tạp, đa dạng, khó xử lý bằng phương pháp truyền thống như chôn lấp, tái chế đơn thuần… Rác thải đã và đang trở thành một vấn đề nóng trong sinh hoạt đô thị, đe dọa đời sống bền vững, cân bằng và trong lành.

Theo số liệu ước tính, hiện nay trên cả nước riêng lượng chất thải rắn sinh hoạt phát sinh khoảng 60.000 tấn/ngày, trong đó khu vực đô thị chiếm 60%. Đến năm 2025, tỷ lệ phát sinh chất thải rắn sinh hoạt dự báo tăng 10-16%/năm. Các thành phố lớn như Hà Nội và TP Hồ Chí Minh, mỗi ngày có từ 7.000 – 9.000 tấn rác thải. Có thể thấy, khi kinh tế phát triển, đời sống nâng cao thì mức độ xả rác cũng tăng theo. Chính vì vậy tìm được biện pháp hay công nghệ xử lý rác thải hiệu quả đang là điểm “nóng” còn nhiều vướng mắc, băn khoăn mà chính quyền còn ngập ngừng chờ đợi, người dân mong ngóng. Quốc hội đã quyết nghị mục tiêu về tỷ lệ thu gom, xử lý chất thải rắn sinh hoạt đô thị bảo đảm tiêu chuẩn, quy chuẩn đạt 89 – 90%, tỷ lệ cơ sở gây ô nhiễm môi trường nghiêm trọng được xử lý đạt 100%. Tuy nhiên, để Nghị quyết của Quốc hội không trở thành khẩu hiệu và không rõ địa chỉ, trách nhiệm của tổ chức, cá nhân không hoàn thành nhiệm vụ đòi hỏi sự vào cuộc quyết liệt của Chính phủ, các cấp, các ngành. Và nếu không quyết liệt thực thi, lựa chọn công nghệ phù hợp, các độ thị, thành phố không thể hoàn thành mục tiêu như Nghị quyết của Quốc hội đề ra.

Nhà báo Nguyễn Quốc Thắng: Thưa GS. VS Nguyễn Quốc Sỹ – Chủ tịch Viện Công nghệ VinIT, là chuyên gia cao cấp đã nghiên cứu thành công công nghệ plasma xử lý chất thải y tế ưu việt, thân thiện môi trường; sản phẩm của Viện đã được Cục Sở hữu trí tuệ cấp bằng độc quyền sáng chế vào tháng 01.2022. Vậy ông đánh giá về rác thải và thực trạng các công nghệ xử lý rác thải hiện nay như thế nào?

GS. VS Nguyễn Quốc Sỹ, Chủ tịch Viện Công nghệ VinIT:

Có thể nói, việc xử lý rác thải ở Việt Nam là khó nhất. Khó không chỉ ở phân loại, khó không chỉ ở độ ẩm cao, nhiệt lượng thấp, giá thành xử lý trên một tấn rác thấp so với khu vực. Và một trong những bài toán khó nhất hiện nay là việc ứng dụng công nghệ tiên tiến vào xử lý rác. Các nước phát triển như Đức, Na Uy… rác thải trên 1 tấn là 50-80klo/1 tấn, hàm lượng độ ẩm 20% còn ở Việt Nam lên đến 60-70%, trong khi công nghệ không có, hệ thống thu gom không phân loại tại nguồn.

Đang diễn ra Tọa đàm trực tuyến “Công nghệ xử lý rác - Lựa chọn nào phù hợp” -0
Chủ tịch Viện Công nghệ VinIT GS. VS Nguyễn Quốc Sỹ chia sẻ tại tọa đàm

Thứ hai, xử lý rác phải cần có công nghệ, chúng ta không thể hô khẩu hiệu, bởi lẽ các nước khác có thể thực hiện chôn lấp khi họ có diện tích đất đai lớn như sa mạc, hoặc những vùng không có người ở thì có thể thành công với công nghệ chôn lấp. Nhưng với điều kiện ở Việt Nam dân số đông, khí hậu của chúng ta về lâu dài không cho phép sử dụng công nghệ chôn lấp.

Hiện nay, một công nghệ đang được thế giới chú ý là công nghệ plasma. Nó cũng có những nhược điểm nhất định, nhưng bảo đảm tiêu hủy triệt để rác thải không phân loại như của Việt Nam. Nhưng về vấn đề kinh tế, chuyển giao công nghệ … thì lại phải cân nhắc. Nếu đứng thuần túy về mặt công nghệ thì đó là công nghệ mà chúng ta có thể lưu tâm.

Thứ ba, về thói quen, tác phong sinh hoạt của người Việt, việc phân loại rác, thu gom gặp khó khăn hơn rất nhiều so với các nước khác. Đây không phải là vấn đề một sớm một chiều mà chúng ta có thể thay đổi được. Tới đây, nếu người dân không thực hiện phân loại rác thì sẽ bị xử phạt. Nhưng trong quá trình chưa xử lý được chúng ta phải có những bước đệm, lộ trình.

Nhà báo Nguyễn Quốc Thắng: Thưa GS. VS Nguyễn Quốc Sỹ, là chuyên gia cao cấp trong lĩnh vực nghiên cứu và ứng dụng công nghệ plasma trong xử lý rác thải, xin ông chia sẻ công nghệ này có điểm gì ưu việt và điểm gì mà chủ đầu tư còn băn khoăn?

GS. VS Nguyễn Quốc Sỹ, Chủ tịch Viện Công nghệ VinIT:

Về công nghệ MYT, thực tế nhiệt trị thấp hơn 3 lần so với số liệu mà ông Nguyễn Cao Trí đưa ra. Thứ hai, về mặt công nghệ thì vi sinh phân hủy rất chậm ảnh hưởng đến quá trình phát điện công nghiệp.

Còn về công nghệ plasma, những băn khoăn của các đại biểu hôm nay là sử dụng công nghệ cao tuy xử lý triệt để nhưng giá thành rất cao. Trong khi hiện nay công nghệ chúng ta chưa có gì. Vậy, với giá thành cao như hiện nay chúng ta có thể tiếp cận được công nghệ plasma hay không?

Về xử lý rác thải chúng tôi tập trung nghiên cứu, ứng dụng dựa trên những nền công nghệ mà chúng tôi đang có để phát triển tiếp tại Việt Nam. Cốt lõi của công nghệ này là dùng một dòng plasma nhiệt ở nhiệt độ cao để đáp ứng được các yêu cầu tiêu chí về môi trường. Và làm thế nào để có tính thương mại, có lợi nhuận cho các nhà đầu tư.

Tôi xin giới thiệu 2 công nghệ đó là công nghệ khí hóa plasma và công nghệ thiêu kết plasma. Với công nghệ khí hóa plasma là công nghệ biến carbon hidro trong chất thải thành khí tổng hợp. Chúng tôi tạo ra khí này rất nhanh mà không phải dùng vi sinh.

Thực chất ở Việt Nam không có công nghệ plasma, công nghệ plasma của thế giới hiện đại là chưa hoàn thiện. Lý do thứ nhất hệ thống đầu phát của công nghệ plasma mà thế giới hiện nay đang dùng là đầu DC, có tuổi thọ nhỏ, hệ số kém. Còn đầu chúng tôi đang dùng là đầu AC 3 pha, thời gian làm việc cao hơn.

Về thuận lợi của công nghệ này đó là công nghệ khí hóa ở nhiệt độ cao (T> 1.700°C) giúp phân hủy triệt để các chất thải hữu cơ và vô cơ, không thải ra các chất độc hại như Dioxin và Furans; Công nghệ kỵ khí (nghèo oxy) trong đó năng lượng sử dụng cho phản ứng không dựa trên quá trình oxy hóa C và H thông thường mà từ dòng plasma;  Hệ số khí hóa lớn (lên đến 93% -95%); Hàm lượng tro, xỉ thải ra môi trường thấp. Các thành phần thủy tinh hóa có thể được sử dụng để sản xuất tấm bê tông tường chắn sóng; Là công nghệ duy nhất có khả năng xử lý triệt để chất thải nhựa, nylon, lưu huỳnh và các tạp chất nhiễm độc (thủy ngân, cadimi, chì, xenon, cyan, rác thải điện tử,…) do không có khả năng phân loại thành chất thải rắn sinh hoạt tại Việt Nam. Đảm bảo tất cả các chỉ tiêu môi trường nghiêm ngặt nhất như G7, EURO6; Không cần phân loại chất thải, chỉ cần phân loại trước để loại bỏ các mảnh vụn, gạch, đá, kim loại.

Về công nghệ thiêu kết plasma có thuận lợi là hệ thống đầu phát Plasma của VinIT có nguồn nhiệt tập trung với nhiệt độ lên tới 7000-10000 K giúp phân tách các phân tử phức tạp và độc hại thành các phân tử đơn giản, không độc hại, không sinh Dioxin và Furan; Nguồn nhiệt plasma cho phép thủy tinh hóa các hóa chất độc hại và chất thải; Hàm lượng tro, xỉ thải ra môi trường thấp. Thành phần xỉ ở dạng thủy tinh có thể chôn lấp và lưu giữ lâu dài mà không ảnh hưởng đến môi trường; Công nghệ tiên tiến xử lý chất thải độc hại, chất thải nguy hại, chất thải y tế, chất thải công nghiệp, chất thải nhiễm kim loại nặng như Thủy ngân, Cadmium, Chì, Xenon, Cyan, rác thải điện tử v.v… VinIT sở hữu toàn bộ quy trình công nghệ từ nghiên cứu, thiết kế đến chế tạo, lắp ráp, vận hành và đào tạo, cung cấp dịch vụ bảo dưỡng, suất đầu tư thấp, thời gian thu hồi vốn nhanh từ 5-7 năm, phù hợp với điều kiện Việt Nam.

Nguồn: daibieunhandan.vn

Công nghệ nào giúp Việt Nam độc lập về năng lượng?

Việc đẩy nhanh quá trình chuyển đổi xanh sẽ tăng cường khả năng độc lập của Việt Nam về năng lượng, không chỉ giúp quốc gia hơn 90 triệu dân tránh được các cuộc khủng hoảng năng lượng trong tương lai, mà sẽ thúc đẩy an ninh năng lượng và bảo vệ Việt Nam trước các cuộc khủng hoảng có thể xảy ra trong một thế giới đầy bất ổn.

Rác thải – nguồn năng lượng khổng lồ

Rác thải là một loại tài nguyên và việc coi rác thải là tài nguyên đã được thế giới công nhận. Việc tái sử dụng rác thải chính là thực hiện nền kinh tế tuần hoàn, tức là tất cả trong một vòng khép kín, không lãng phí nguồn nguyên liệu nào. Trong những năm gần đây, vấn đề quản lý rác thải, những lo ngại biến đổi khí hậu và ô nhiễm tại các bãi chôn lấp ngày càng gia tăng. Điều này đã và đang trở thành mối quan tâm lớn đối với cả cộng đồng và Chính phủ Việt Nam.

Trung bình mỗi năm Việt Nam thải ra khoảng 1,8 triệu tấn rác thải nhựa, nằm trong số 20 quốc gia có lượng rác thải lớn nhất và cao hơn mức trung bình của thế giới, do việc quản lý và xử lý rác thải nhựa chưa triệt để. Ước tính, hiện nay tại Việt Nam lượng chất thải rắn sinh hoạt phát sinh khoảng 60.000 tấn/ngày, trong đó khu vực đô thị chiếm 60%. Đến năm 2025, tỷ lệ phát sinh chất thải rắn sinh hoạt dự báo tăng 10-16%/năm. Chưa kể còn một lượng lớn rác thải công nghiệp từ các nhà máy, xí nghiệp, khu công nghiệp.

Nguồn thải lớn nhưng khoảng 85% lượng rác thải hiện nay tại Việt Nam đang được xử lý chủ yếu bằng công nghệ chôn lấp; vừa lãng phí, đòi hỏi nhiều quỹ đất. Đáng nói, nhiều rác thải có lẫn rác thải nguy hại, như rác thải công nghiệp, rác thải y tế cũng để lẫn trong bãi rác chôn lấp. Với hơn 90 triệu dân, mỗi năm lượng rác thải tại quốc gia đông dân này gia tăng thêm 10%, đồng nghĩa với hàng trăm nghìn tấn rác bị lãng phí. Nếu như số lượng rác này được tái chế và tái sử dụng, Việt Nam có thể tiết kiệm được một lượng tài nguyên không nhỏ.

Công nghệ ưu việt để xử lý rác thải Việt

Tái chế rác thải để tiết kiệm tài nguyên và sản xuất năng lượng đang trở thành xu hướng trên thế giới. Nhiều năm gần đây, Việt Nam bắt đầu quan tâm giải quyết bài toán xử lý rác thải. Cũng theo mục tiêu, chính phủ Việt Nam phấn đấu đến năm 2025, 90 – 95% các bãi chôn lấp đã đóng cửa, các bãi chôn lấp chất thải rắn sinh hoạt không hợp vệ sinh được xử lý ô nhiễm, cải tạo môi trường.Từ nhiều năm nay, Giáo sư – Viện sỹ Nguyễn Quốc Sỹ, Trưởng khoa Năng lượng Plasma, Đại học Năng lượng quốc gia Nga (MEI), Chủ tịch Viện Công nghệ VinIT vẫn luôn say mê nghiên cứu và phát triển công nghệ Plasma trong xử lý rác thải với mục tiêu: chấm dứt chôn lấp rác, biến rác thành điện, không thải khí độc ra môi trường và xử lý rác hoàn nguyên.

Giáo sư Nguyễn Quốc Sỹ - Sputnik Việt Nam, 1920, 23.08.2022
Giáo sư Nguyễn Quốc Sỹ

Là một trong những người đi tiên phong về lĩnh vực công nghệ Plasma trong xử lý rác thải, ông cùng nhiều nhà khoa học Liên Bang Nga tập trung nghiên cứu công nghệ Plasma và coi đây là một trong những giải pháp mang tính bền vững cho môi trường. Quan trọng hơn là sự thể hiện trách nhiệm của nhà khoa học với xã hội. Công nghệ Plasma trong xử lý rác thải ở đây là công nghệ duy nhất có khả năng xử lý triệt để chất thải nhựa, nylon, lưu huỳnh và các tạp chất nhiễm độc (thủy ngân, cadimi, chì, xenon, cyan, rác thải điện tử…), đảm bảo tất cả các chỉ tiêu môi trường nghiêm ngặt nhất như G7 hay EURO6”.

“Công nghệ Plasma mà chúng tôi đang tập trung phát triển là dùng dùng năng lượng của Plasma để tiêu hủy rác. Nhiệt độ rơi vào khoảng 10.000 độ. Ở nhiệt độ như thế, tất cả rác thải, kể cả rác thải độc hại, những phân tử cồng kềnh, chất thải sinh hoạt, thậm chí các vũ khí sinh hóa được ký kết trong Hiệp ước tiêu hủy giữa Mỹ và Liên xô cũ năm 1986 đều dùng dòng Plasma với nhiệt độ lớn để tiêu hủy, và đều phân tách triệt để hệ thống sinh hóa cồng kềnh với mối liên kết bền vững về nhiệt thành các phân tử đơn giản hơn và không gây độc hại cho môi trường” GS. VS Nguyễn Quốc Sỹ nhấn mạnh với Sputnik.

Thực chất ở Việt Nam không có công nghệ Plasma, trong khi công nghệ Plasma của thế giới hiện đại là chưa hoàn thiện, bởi hệ thống đầu phát của công nghệ Plasma mà thế giới hiện nay đang dùng là đầu DC, có tuổi thọ nhỏ và hệ số kém. Đầu phát công nghệ Plasma mà các nhà khoa học nghiên cứu đang dùng đầu AC 3 pha, thời gian làm việc cao hơn, phù hợp với đặc tính của rác Việt Nam.

“Viện Công nghệ VinIT của chúng tôi có mối quan hệ mật thiết với Liên Bang Nga. Nhiều cán bộ, chuyên gia của Viện đều là người Nga. Những công trình nghiên cứu của chúng tôi tập trung trên nền tảng cơ sở công nghệ của thế giới để phát triển thêm. Chúng tôi có triển khai những nghiên cứu chuyên sâu để tạo ra đầu phát plasma mạnh mẽ hơn, công suất lớn hơn và giá thành rẻ hơn để thích hợp cho các lò phản ứng tiêu hủy chất thải rắn sinh hoạt.”

Có nhiều lý do khiến công nghệ xử lý rác hiện đại ở châu Âu không thể áp dụng tại Việt Nam. GS. VS. nêu rõ. Nếu không chủ động được công nghệ, thì sẽ rất thiệt thòi, khó nắm bắt và làm chủ được ngành công nghiệp tái chế rác.

Phân tích với Sputnik, Chủ tịch Viện công nghệ Vin IT cho hay, để ứng dụng thành công công nghệ đốt rác phát điện cho rác thải có nhiệt lượng kém như Việt Nam là bài toán rất khó về mặt kỹ thuật, công nghệ.

“Bởi lẽ, nhiệt lượng của rác Việt Nam thấp, chỉ từ 5.000-5.500 kJ/kg. Các nước công nghiệp phát triển là từ 11.000-14.000 kJ/kg. Cũng số lượng rác như thế, nhiệt lượng tỏa ra thấp hơn 2,5-3 lần so với đốt rác của các nước phát triển. Bởi vậy các công nghệ đốt rác phát điện như của Đức, Nhật,.. khi ứng dụng vào Việt Nam chưa chắc đã thành công, do nhiệt lượng rác thải Việt Nam rất thấp. Đồng nghĩa, lượng điện phát ra cũng rất thấp. Khi đó, các nhà đầu tư đầu tư cho dự án điện rác cũng sẽ không có lãi”.

Cuộc cách mạng năng lượng tái tạo từ rác thải Việt Nam

Trong buổi phỏng vấn với Sputnik, GS. VS. Nguyễn Quốc Sỹ đã chia sẻ những ưu điểm của công nghệ Plasma so với các công nghệ Plasma hiện hành và một số công nghệ đốt rác phát điện khác.

“Một trong những ưu điểm của công nghệ Plasma trong xử lý rác thải là nhiệt độ cao tiêu hủy triệt để và không yêu cầu phải phân loại rác như Việt Nam. Với công nghệ khí hóa ở nhiệt độ cao (T> 1.700°C) giúp phân hủy triệt để các chất thải hữu cơ và vô cơ, không thải ra các chất độc hại như Dioxin và Furans. Hàm lượng tro xỉ và tro bay thấp hơn 5% và gần như là khói trắng”.

Hiện Viện Công nghệ Vin IT cũng đã được cấp bằng sáng chế cho hệ thống đầu phát này. Có thể nói là hệ thống lõi, hệ thống quan trọng nhất cho cả dây chuyền lớn xử lý rác thải bằng công nghệ Plasma.

“Nhiệm vụ của chúng tôi là biến rác thải với thành phần như rác thải của Việt Nam thành hỗn hợp khí tổng hợp Syngas với hàm hượng trên 37-38% (đủ để phát điện có lãi). Theo tính toán và thử nghiệm, công nghệ Plasma của chúng tôi đảm bảo được điều đó. Nếu phát điện và có lãi, đồng nghĩa với việc chúng ta giải quyết được 2 bài toán, 1 tiêu hủy triệt để chất thải rắn sinh hoạt và giải quyết bài toán kinh tế”.

Công nghệ tiên phong này của nhà khoa học chắc chắn sẽ đặt nền móng cho nền công nghiệp “xanh” tái chế rác thải tại Việt Nam, góp phần đạt mục tiêu tăng trưởng xanh và giảm phát thải bằng 0 vào năm 2050 theo cam kết của Thủ tướng Chính phủ tại COP26. Hơn nữa, việc Việt Nam độc lập về năng lượng, không chỉ giúp đất nước tránh được các cuộc khủng hoảng năng lượng trong tương lai, mà sẽ thúc đẩy an ninh năng lượng và bảo vệ Tổ quốc.

Nguồn: Công nghệ nào giúp Việt Nam độc lập về năng lượng?